en fy eu mk sl ga

Focail Eile

2016-07-14 10:00 —

An chónaitheacht liteartha dhéchodach in Eirinn

In áit Cvetka Bevc, atá ag fanacht in Éirinn go dtí an 18 Iúil, tiocfaidh Petra Kolmančič, a bheidh ag ‘glacadh seilbhe’ ar an gcónaitheacht liteartha ón dáta sin ar aghaidh.

Rugadh Petra Kolmančič in 1974 in Ptuj agus is file, eagarthóir agus léiritheoir ón tSlóivéin í. Tá sí ag obair san Ionad Cultúir Óige in Maribor, mar a bhfuil sí ag plé le táirgeadh litríochta agus léiriú imeachtaí taibhithe chomh maith le comhordú agus eagrú clár cultúrtha. Fuair Petra céim san Fhealsúnacht agus sa tSíceolaíocht ag Dámh na nDánta in Ollscoil Lyubljana

Tá sí ag obair mar Cheannasaí Cláir san Ionad Cultúir Óige ar 'Črka' ('Litir/Carachtar') ó 2002 i leithe agus mar Cheannasaí chomh maith le Comhordaitheoir Cláir na féile liteartha ‘Laethanta Leabhair Shlóivéinise in Maribor', ó 2002 i leith chomh maith.

Tá Petra ina heagarthóir liteartha leis an iris Shlóivéineach Ealaíne agus Eolaíochta'Dialogi' ó 2014 i leith. Tá sí ina ball deChumann Scríbhneoirí na Slóivéine agus ina ball de Rannóg na mBan de MIRA atá mar chuid de Ionad PEN na Slóivéine.

Bhí Petra ina heagarthóir ar an mbailiúchán leabhar 'Frontier' ag Institiúid Táirgthe agus Foilsithithe Ealaíne Maribor 'Subculture asylum' idir 1998 agus 2010, ina heagarthóir ar an meascra do chruthaitheacht liteartha agus mhínealaíne fochultúr 'Sirota Jerica/An Dílleachta Jerica' idir 1997 agus 2004, ina huachtarán ar an gCumann Ealaíon agus Cultúir 'Zid na meji/Balla ar an teorainn' idir 2000 agus 2010, agus ina heagarthóir ar an gcuid liteartha den tionscadal 'Rokerji pojejo pesnike/Lucth rac-cheoil ag canadh filí' idir 1998 agus 2010.

In 2014 bhuaigh Petra an dámhachtain iomráiteach Duais Filíochta Veronika ar son an leabhair bailiúcháin is fearr lena bailiúchán dánta dar teideal 'P(l)ast za p(l)astjo' (‘Sraith i ndiaidh sraithe/Gaiste i ndiaidh gaiste'). I measc a leabhar filíochta eile tá ‘Luknja’/’Ab Poll' (1994), Šus v glavo/Urchar sa Cheann' (1996), 'Slina/Seile' (1998), 'Uvod v poželenje/Buntús dúile' (2004).

Foilsíodh dánta Petra in irisí liteartha agus i mbailiúcháin ag baile agus thar lear. Tá a saothar aistrithe go Gearmáinis, Béarla, Ongáiris, Spáinnish, Cróitis agus Boisnis. Glacann Petra páirt go rialta i bhféilte liteartha agus léamha filíochta. Le foirmeacha agus eispéiris nua filíochta a chruthú is minic a mheascann sí a cuid filíochta le ceol, físeáin, íomhánna, fuaim, gluaiseacht, beochana agus ealaíona ríomhaireachta

A fhad is a bheidh sí in Éirinn beidh Petra ag fanacht ar an bhFál Carrach sa Ghaeltacht. Beidh sí ag díriú a cuid ama ar a cuid scríbhneoireachta, ag scríobh a séú bailiúchán dánta dar teideal 'Tretja oseba dvojine/An tríú déphearsa'. Tá Petra ag beartú bheith ag déanamh staidéir ar fhoinsí éagsúla eolais, liteartha fealsúnachta go príomhá, dá bailiúchán filíochta. Ceann de na foinsí is tábhachtaí is ea 'Devinske elegije/Marbhní Duino'; Tá rún ag Petra cuairt a thabhairt ar Aillte clúiteacha Mhothair, agus is cinnte go mbeidh sin ina inspioráid do dhán úr nó do shraith úr dánta, 'Marbhní an Mhothair b’fhéidir.

Le linn na cónaitheachta ba mhaith le Petra ábhar físeáin a chruthú chomh maith do shraith de thrí go cúig shaothar ghairide físfhilíochta ina gcuirfeadh sí ealaíontóirí áitiúla a shaothraíonn fís agus fuaim san áireamh. Tá Petra ag tabhairt faoi ealaín na físfhilíochta go gairmiúil agus go príobháideach le níos mó ná deich mbliana. Is seánra é físfhilíocht a mheascanna réimsí éagsúla ealaíne agus níl sí ceaptha bheith ina léiriú ar dhán le cabhair an cheoil, na fís agus na híomhá, ach is cruthú ciallacha nua agus foirmeacha nua é, le teanga ilghuthach na meán go léir atá páirteach. Ba mhaith le Petra freisin a tionscadal físfhilíochta féin a chur i láthair, ‘Sraith i ndiaidh sraithe/Gaiste i ndiaidh gaiste'.

Tá bealach spraíúil pleanáilte ag Petra freisin leis na teangacha go léir atá ag glacadh páirte i bhFocail Eile a chur san áireamh i ngníomh dar teideal ‘Sealbhaithe le haistriúchán.’. Tá sí ag dul a ghlacadh dánta roghnaithe lena n-aistriú ón tSlóivéin go Bascais, Macadóinis, Gaeilge agus Freaslannais ag úsáid Google Translate, agus ansin iad a aistriú ar ais go Slóivéinis. Trí sin a dhéanamh tá sí ag dul a shealbhú dán iomlán éagsúla atá sí ag dul a athchóiriú agus a scríobh as an nua.