en fy eu mk sl ga

Colm Ó Ceallacháin

2017-10-24 13:06 — Donostia

I dTír Mhilis na mBascach

Sa Leabhar Gabhála, is as tuaisceart na hIbéire a chéadtháing na Gaeil go hÉirinn. Ghlac siad seilbh ar an tír in ainneoin asarlaíocht Thuatha Dé Danann, a chruthaigh ceo draíochta ar fud an oileáín. Ag dul an bealach contráilte ó na taistealaithe sin, ní ceo draíochta atá romham ach brat toite a cheileann grian na maidine orm. Ceithre uaire an chloig ó Santander go fóill, líontar mo pholláirí le boladh an loiscthe ó thinte Galicia is Asturias.

I Plymouth fiú, sula théim ar bord an bád farantóireachta, tugaim leacht faoi deara atá ag comóradh scaipeadh na hArmáide i 1588.

Cad tá cearr linn in iarthuaisceart na hEorpa? Is daoine lácha iad na hIbéirigh, is dá gcuirfí fáilte rompu mar a chuirtear romhamsa anois ní bheadh fadhb ar bith againn. Ní túisce mé tagtha den mbus i Donostia nó go dtógann Imanol (ó Donostia Kultura) agus Oier (Cumann na Scríbhneoirí Bascaise) i gcóir gloine beorach mé. Ar aghaidh ansin go Hugoennea, teach na scríbhneoirí i mbaile álainn Pasai Donibane (Pasáiste Naomh Eoin)  ar imeall Donostia.

Idoia agus Marga

Aingeal coimhdeachta í Idoia, nach bhfágann bunchleite isteach ná barrchleite amach agus í i mbun mo chúram ar feadh na seachtaine. Béarla níos fearr go mór aici ná mo 'non-standard English' féin, mar a thugann sí air. Tógann sí chun na leabharlainne i Pasai Donibane mé le bualadh le Marga, gur mó go mór ná leabharlannaí í, chomh tógtha is atá sí lena foirgneamh nua is leis na pleananna atá aici di.

As Iruna do Eneko Aizpurua, scríbhneoir Bascaise atá ar tí dul chun na Freaslainne ar feadh cúpla mí, agus is iontach an deis a fháil bualadh le scríbhneoir 'Beste Hitzak' eile roimh imeacht dhó. Beidh sé ag tabhairt faoi shaothar fíorshuimiúil is é ansin, a bheidh ag dul i ngleic le cúrsaí comhaimseartha na hEorpa, an inimirce ina measc. Gach rath ar an obair!

Dála an bhaile, bíonn laethanta fliucha agus laethanta tirime anseo againn, ach ar a laghad ar na laethanta tirime éiríonn liom dul ag snámh ar thrá álainn Kontxako Badia i lár an bhaile.

Xabi San Sebastian ar stáitse lena iníon

Amhránaí agus ceoltóir den scoth é Xabi San Sebastian. Ag a cheolchoirm i mbaile Hernani is ceol nua-chumtha den chuid is mó atá á chasadh aige, agus rac-ghrúpa bríomhar á thionlacan, ach casann sé ceol níos traidisiúnta freisin, agus i ndiaidh na ceolchoirme buaileann muid le na ceoltóirí a bhíonn ag casadh an cheoil sin leis sa bhuíon Alboka, agus iad díreach taréis albam nua a thaifead. Ar ndóigh tá Éireannach ina measc, Alan Griffin, fear groí atá ag casadh gléas traidisiúnta Bascach leis na mblianta. Cineál píopaí iad, a deir Alan liom, ach gan aon mhála. 

Fíorscéal  é seo, a d'aithris Joxan, ball eile de Alboka dom faoi lá dá raibh siad ag casadh in Alba leis an amhránaí Ungáireach Márta Sebestyan. 'Anois,' ar sí, 'I am going to sing in Basque,' rud a bhain liú mór as fear amháín sa lucht féachana ach go háirithe. Tharla go raibh míthuiscint ar an bhfear bocht.

Basque